Wase 8
O ira na gone era isolisoli cecere duadua ki na kawatamata.
Nikua au na wasea na Wase 8 ni noqu ivola- “Embracing the Gift of Parenthood: How to Create a Loving Relationship with Your Children”.
Sa vakarautaki tu: Amazon kei Barnes and Noble
Taro:
Na cava me’u cakava me’u kila kina se o cei na luvequ kei na sala me’u tokoni luvequ kina me kunea na nona icavacava?
Eda raica vua na luveda e dua na tiki ni keda ka da kila ni gone oqo e duatani sara ga na nona tamata. E dua na gauna veivakurabuitaki vua e dua na tamata ena imatai ni gauna era kila kina ni ra sa tawasei mai vei ira na nodra itubutubu. Na nodrau veimaliwai na itubutubu kei na gone e duidui mai na veiwekani tale eso. E dodonu mo rokova ka rokova na luvemu ena kedra ituvaki dina, ka sega ni o cei o nanuma ni o koya kina. E sega ni rawa ni o vakasaurarataka e dua na ivakatakilakila vei ira na luvemu. E rawa ni o masulaka me so na yavunibula totoka me ivakaraitaki ni nodra itovo, ia eda na sega ni rawa ni cakava me dua era sega ni vakakina. Kevaka eda tovolea me da vakatanitaka na ituvaki dina ni o cei era rairai kina, ena sega walega ni vakaleqai keda, ia ena vakavuna vei iko na itubutubu na mosi kei na rarawa levu. E sega ni dua na digidigi ia mo vakayagataka e vica vata na yabaki ena nomu veimaliwai kei ira ka vakadikevi ira. E kacivi keda na “Yalo Cecere” me da kila na ka vuni se o cei na luveda kei na cava era mai cau kina. Raica, e dodonu mo vakarautaki iko ki na “ilakolako ni vakadidike” oqo mai na gauna e toso kina e lomamu na gone ka tekivu veitaratara kei ira na nomu itubutubu. E tiko na ituvatuva vakalou kei na inaki ni nodra bula ka sa dodonu mo sauma vei ira ena nanamaki cecere, yalodina, yalodina, kei na marau.
Ena vuli ni Early Childhood eda na raica na ivakatagedegede ni veivakatorocaketaki ena ivakarau ni milestones. Au taleitaka na vosa oqo baleta ni’u tamata daurairai, kau taleitaka me’u raitayaloyalotaka na tubu ni luvequ ena veika bibi. E vakavotuya mai vei au na iyaloyalo totoka. Au rawa ni vakananuma e vuqa na veika bibi nei Nikki ka dau matadredredre mai na mataqu. Au nanuma rawa na imatai ni gauna au raici koya kina ni qiqi ena imocemoce. Au nanuma tiko na irairai ni matana ena nona raica ni rawa ni nakita me vuki ga vakataki koya. Au nanuma lesu na veika au vakila ni raica na iqaqalo ni yavana, tucake ga vakataki koya, qasi, taubale, cici, se raica ni rawa ni tomika e dua na ka me taura se laiva me lutu nakiti. Na irairai ni matana e tukuna vei au e levu na ka me baleta na nona itovo kei na nona itovo kaukauwa.
Au a dikeva na nona rawa ni veimaliwai ka dau kauwaitaka sega walega na matavuvale, ia vei ira talega na itokani kei na veikilai ena matavuvale. O watiqu e dua na ivukevuke ni italatala ni dua na lotu levu ka dau lako o Niki mai na dua na tamata ena lotu ki na dua tale ka sega vakadua ni vaka me lomaleqa se veilecayaki. Oqo na nona ivakarau nikua. Sega ni o ira kece na gone era vaka oqo. Na vugoqu o Robin e dau vakamatatataka sara o cei e qaravi koya. E matata sara o koya ni sega ni logavinaka vei ira na tamata ena taudaku ni nona matavuvale voleka. E digitaka ka digitaka o cei me laiva me vesuki koya ka dodonu mo cakacaka vakaukauwa ka balavu mo curu ki na nona iwirini ni veitaratara vakayago. Ni se itabagone qase cake mada ga o Robin e kila vinaka se o cei e veimaliwai vata. Eso era na nanuma beka ni madua, ia sa vakadikeva tiko o koya. Era sa tekivu basika mai na itovo ni bula ni ra sa tekivu vakamatautaki ira ki na vanua era tu kina. Kevaka e tiko vei iko na gauna kei na igu, au vakatura vakaukauwa mo tovolea mo vola na veika bibi nei luvemu kei na vakadidike duatani ni veika era cakava se tukuna. Sa dua na ka totoka me da raica lesu ka vakananuma na itukutuku vakamareqeti oqo.
Na noda itavi e tarava ena kena kunei ka susuga cake na luveda oya me soli vei ira na madigi ka na vakadikeva na nodra isolisoli kei na taledi. Au vakabauta vakaukauwa ni dua vei ira na imatai ni tikina e dodonu me da vakaraitaki ira kina na luveda sai koya na ivakatagi. Au a vakatagitaka na ivakatagi ka lagasere vei Niki ni’u bukete tiko ka dina sara ga ni oti ga na nona vakasucu au a lagata vua na “neitou sere lailai talei” me’u kidavaki koya ki na vuravura oqo. Au dau vakatagitaka na veimataqali ivakatagi e vale kei na motoka.
Ni se qai yabaki rua, keitou a tiko ena kalasi ni Mommy and Me Movement and Rhythms ena tabana ni ivakatagi ni USC. E taleitaka o koya ka sa dua na sala totoka me keirau sotava kina e dua na gauna vinaka vata kei luvequ. Au sa kauti koya ki na vakatasuasua ena vale ni vakatasuasua ka vakakina ki na vakatasuasua ena rara. E taledi sara o Niki ena ivakatagi. Au a sega vakadua ni vakarota me taura na lesoni ni ivakatagi se lesoni ni danisi, ia au vakila ni sa noqu itavi me’u vakarautaka vua na veika oqo me rawa ni vakadikeva na veika e rawa ni cakava. Na dua tale na ka au vakila ni bibi vua oya na sikova na veimataqali vale ni yaya makawa. Na imatai ni 12 na yabaki ni bula nei Niki a vakayagataki ena vale ni yaya ni wai kei na vale ni yaya ni liga.
E dodonu me ra vakatovotovotaka na gone na nodra rawa ka vakayago, vakasama kei na cakacaka ni liga, me rawa ni ra kila na veika era sotava me ra digidigi mai kina. E matata vei au mai na imatai ni gauna au vakadikeva kina o Niki, ni o koya e dua na gone bulabula ka maqosa. Au a vakacurumi koya ki na David Rabb gym me baleti ira na gone ni se qai yabaki 3. Oqo e dua na noqu vakatulewa vinaka duadua. O David e tu vua na kila ni tubu cake ni gone kei na bulabula vakayago. Au sega ni vakabauta ni’u se bera vakadua ni raica e dua na parokaramu me vaka na nona. Na parokaramu oqo a vakarautaka na buturara ni nona cakacaka vakadauqito o Nicole. Sa tovolea ka sa rawa-ka sara ena veika kecega mai na tenisi, qalo, vakasisisi e seua, vakasisisi ena ucacevata, skateboarding, golf, basketball, kei na soka na imatai ni nona taleitaka. E vakavinavinakataki David Rabb kei watina ena nodrau rai ni ra gadreva na gone e dua na forum me ra sega walega ni vakatorocaketaka na nodra kila vakayago, ia me ra vakatorocaketaka na nodra nuitaki ira kei na kila ni veimaliwai. Au vakatura vakaukauwa me vaka e dua na itubutubu mo saga vagumatua mo vakasaqara na veimadigi eso me ra vakaraitaki ira kina na luvemuni ki na veika e sotavi ka na vakavuna na tubu kei na vakatorocaketaki ena veiyasa kece sara ni nodra bula.
O ira na luveda era sa lesi ki na “Cecere” ka da sa ivakatawa ni kena taqomaki na nodra ilakolako me yacova ni ra sa vakarau tu me ra liutaka taucoko na iuli ni nodra waqa. Me’u vakamacalataka mada na ibalebale ni “cecere”. Au vakayagataka tiko na “cecere” me baleti ira na gone me vaka ni dusia tiko na kaci ni icavacava ni gone. Kevaka o vakabauta ni o keda yadua eda sucu mai me dua e duatani e vuravura ka cau ena noda vinaka duadua, sa dodonu meda rogoca na noda kaci ni icavacava ka cakacakataka na noda “cecere”. E dodonu mo vakabauta na nodra rawa ka na luvemu. E dodonu mo vakaraitaka vei ira ni o tiko ena nodra tutu ka vakamareqeta na nodra isolisoli kei na ilakolako. E dodonu mo vakabauta dina na nodra tadra. Ni ra se gone e dodonu mo nodra “dream catcher”. Vakarorogo ki na nodra veivosaki, vakaitavitaki ira ena veitalanoa, ka ni ra sa qase cake mai ka rawa ni vola na nodra vakasama kei na veika era vakila, sa dodonu mo vakayaloqaqataki ira me ra volavola ena ivolaniveisiga.
Au vakatura ni sa ka bibi me maroroi na nodra cakacaka ni liga kei na italanoa era vola e koronivuli me ivolatukutuku sega walega ni nodra tubu kei na nodra vakatorocaketaki, ia me baleta na yalo ni vakacegu era rawata ni ra nanuma ni da vakamareqeta na ivakarau ni nodra vakamacalataki ira. E dodonu me tudei tu na nodra nuidei me rawa ni ra bula ka tubu cake ena veika era na sotava ena kena vakavotukanataki na nodra tatadra ka rawata na nodra icavacava ki na “cecere”. E dodonu mo vagalalataka na sala vei ira ena nodra yabaki ni vuli me vakadeitaka ni ra sega ni vakarusa na nodra nuidei. Mo nanuma tiko, ni o sa solia tiko vei ira na dauveiqaravi ni gone, dairekita ni parokaramu, qasenivuli, dauveituberi, kei ira tale eso era veimaliwai kei luvemu, e dua na itutu kaukauwa. Mo vakadeitaka ni ra veivakayarayarataki vinaka ka ra sega ni cakava se tukuna na veika ena vakarusa na yalodei nei luvemu.
Vakasamataka lesu na gauna o a se gone kina ka tukuna vei ira na tamata na veika o na yaco kina ni ko sa tubu cake. Vakasamataka mada na itaviqaravi ni vakatasuasua o vakaitavi kina ena nomu vakalecalecava ni dua o dau qoroi. Au vakabauta ni gauna eda se lalai kina, sa tu vei keda na intuition me baleta o cei o keda kei na veika eda na cakava ni da sa uabula. Au vakabauta ni da lako mai eke ka kilai keda kei na noda “cakacaka” e vuravura. E kena irairai ni gauna o sa qase mai kina eso na gauna o rawa ni raica lesu kina na veika o cakava ni o se gone ena veika o sa cakava tiko ni o sa uabula. Na cava o nanuma ni o na cakava ni o sa uabula? O sa cakacaka tiko beka, se o sa rogoca tiko na nomu kaci ni icavacava vakalou ka cakava tiko na nomu “cakacaka ni bula”? O kila beka ni tiko e dua na duidui ni dua na cakacaka, kei na nomu cakava na nomu “cakacaka ni bula”? Na cakacaka e dua na ka o cakava ka yaco mo vakacegu mai kina. Na nomu “cakacaka ni bula” e dua na ka o kacivi kina mo cakava ka kovuta o cei o iko, na cava na nomu isolisoli kei na cava o na cau kina ki vuravura taucoko. E sega ni dua na ka o na vakacegu mai kina; Oqo e dua na ka e biuta tu mai na nomu mawe ena vakatorocaketaki ni kawatamata. E vuqa vei keda a sega ni vakayaloqaqataki me da muria na noda tatadra ka lako tani mai na kato ni “veitaqomaki”. Erau kaya vakacava na nomu itubutubu ni o tukuna vei rau, “Ni’u sa qase cake, au na dua na dauvukavuka?”
Au rawa ni nanuma vinaka tiko ni’u se gone sara mada ga au dau vakasoqoni ira vata na gone ena neitou itikotiko ki na neitou itikotiko me keitou laki veivakavulici e koronivuli. E tiko e dua na garaji levu 4 na motoka ka vukica o tamaqu me rumu ni qito me keitou kei na veisiga ni oti na vuli au dau qito vuli. Ena vulaikatakata au dau vakaitavitaki ira na wekaqu kei ira na noqu itokani ena kena caka e dua na vakatasuasua. Keitou na vakatovotovo ka vakatovotovo me yacova ni keitou nanuma ni keitou sa vinaka sara. Oti sa qai lesi na matavuvale me ra sarasara, ka keitou na qai vakatasuasua. Ni’u sa yabaki tinivakacaca, au dau vakavulica na piano vei ira na gone era tiko voleka. E kena irairai ni noqu bula taucoko sa dau qaravi ira tiko na gone, tutaki ira na gone, vakavulici ira na gone, se tuberi ira na qasenivuli era na vakavulici ira na gone. Au sega ni raitayaloyalotaka rawa me’u sega ni cakava na cakacaka e sega ni vakaitavitaki ira kina na gone se itabagone ena so na sala. Au kila ni’u se gone ni sa tu vei au e dua na icavacava me’u cakacaka ena vukudra na gone. Ena veigauna duidui ni noqu vakatorocaketaki vakacakacaka kei na noqu vakatorocaketaki yadudua eso na gauna ni veivakararamataki ka vakatakila vei au na vuli me’u na muria. Au kila ni a soli vei au na itavi me’u taqomaka na ivakarau ni nodra bula na gone e vuravura raraba.
| Wase Walu Vakanananu |
| Vakaukauwa yago: Vakasamataka lesu na nomu gauna ni gone ka tovolea Mo bulia tale na nomu tatadra ni: O cei o na vaka ni o sa tubu cake? Na cava o na cakava vakacakacaka? Ena vakacava beka na ituvaki ni nomu bula? |
