Category: Children’s Bill Of Rights

Ko e Feitu’u Toputapu ki he Ngaahi Aleapau Liliu

‘I he’etau tu’u fakataha he ‘aho ni, ‘i he ‘aho Tokonaki, 18 ‘o Sanuali 2025, ‘i ha ‘aho ‘e ua kimu’a pea toki hoko ‘a e felon fo’ou ko e Palesiteni ‘o hotau fonua, ‘oku tau toe kamata leva ‘a e fononga ke fakatolonga ‘a e angatonu ‘o e ngaahi tefito’i mo’oni na’e fai ‘e he’etau Konisitutone mo e tokateline faka-‘Amelika fakapolitikale ‘a ia na’e fai pea ‘oku totonu ke tokonaki ma’u pe ki he toputapu ‘o ‘etau mo’ui mo e mo’ui ‘a ‘etau fanau! Ko e kau tangata’ifonua kitautolu ‘ o e fonuá ni na’a mau tala’ofa ha tu’unga lelei ‘ o ha mo’ui lelei, ‘ a ia na’e fakava’e ia ‘ i he tau’atāina ‘ a ia na’á ne malu’i ‘ etau totonu ki he tau’atāina fakafo’ituituí pea mo e tuli ki he fiefiá! Ki he hou’eiki fafine kuo hoko ia ko ha faingata’a koe’uhi ko hotau tu’unga tangata pe fefine ‘i he fonua ni, ke tau ma’a e ngaahi totonu ko ia ‘o e tu’unga tatau mo e mahu’inga.

Kuó u ofo ma’u pē ‘i hono foaki mai ‘e hotau ‘Otuá ha ‘ulungāanga talēniti’ia ke ma’u, lehilehi’i, mo fā’ele’i ‘a e fa’ahinga ‘o e tangatá ‘i hotau manavá, he ‘oku ‘ikai ke tau ma’u ‘a e tu’unga mā’olunga tahá pea mo ‘oange ‘a e ‘apasia ‘oku totonu ke tau ma’ú! Ko kitautolu ‘oku tau ma’u e laumālie ‘o e fa’ahinga ‘o e tangatá. ‘Oku toe loloto ange ia ‘i he me’a ‘oku tau malava fakatu’asino ke fai. ‘Oku fekau’aki ia mo e me’a ‘oku tau fuesia ‘i hotau ivi fakalaumālié. Kiate kimoutolu, na’e to ha tenga makehe ‘i he palani ‘o e tu’unga fakaefefine ‘oku ne ui kitautolu ke tau ‘i hotau tu’unga fakalangi ko ha tangata ‘oku totonu ke ne fakalele ‘etau mo’ui ‘i ha tetetete ‘oku ne elicits ‘a e totonu ‘o e hala, lelei mo e kovi, manava’ofa mo e talatalakehe, mo e ‘ofa ‘i he taufehi’a!

‘Oku tau ma’u ‘a e taumu’a taleniti’ia ‘o ‘ikai ko hono fakapalanisi pe ‘o e ngaahi me’afua ‘o e fakamaau totonu, ka ‘oku tau fakahaa’i ‘a e founga  na’e fakataumu’a ai ‘a e “Laumalie lahi” ke tau ‘i he mamani pea mo e ni’ihi kehe. ‘ I  he fu’u fuoloa ‘ i he’etau mo’ui fakaetangatá na’e kākaa’i ai kitautolu ‘ i he tu’unga ko e kakai fefiné ke tau tui na’a tau ta’emahu’inga pea ko e fakakaukau ia ‘ a e ‘ Otuá. Na’e makatu’unga pē ‘i ha tu’unga ‘o e mole ‘a e manatú koe’uhí ke ngalo ‘iate kitautolu ‘a e “taumu’a fakalangi, ko hotau tu’unga fakalangí, pea mo ‘etau ngaahi me’afoakí”. Na’a mau ‘i he palani ‘o e “Ngaahi Laumālie Ma’ongo’ongá” ke  mālohi! Na’e fakakoloa’i kitautolu ‘aki ‘a e malava ke ma’u ‘a e melinó, fiefiá, ‘ofá, manava’ofá, fa’a fakamolemolé, mo e poto ‘oku tau ma’ú.Ko e  ngaahi ‘elemeniti ‘eni ‘e lava ke fa’ele’i ‘e kitautolu kakai fefine ‘a ia na’e fakataumu’a ke poupou’i hotau fa’ahinga ‘o e tangata mo hotau palanite.

‘I  he’etau laka atu he ‘aho ni ‘i he ngaahi hala ‘o hotau fonua, pe lotu ‘i hotau ngaahi ‘api, pe ‘ilo’i ko e kau fakafofonga kitautolu ‘o e liliu pea kamata ke tau fetokoni’aki, ‘oku fakaivia kitautolu ke tau hoko ko e ‘ilo’i mo e malu’i ‘o hotau fa’ahinga ‘o e tangata! ‘ Oku tau manatu’i he ‘ ahó ni ‘ a hotau fatongiá pea ‘ oku tau puke ‘ a e kau tauhi matapā ‘ oku nau feinga ke ta’ofi hotau le’ó mo e ngaahi totonu ‘ oku ‘ eke’i meiate kinautolu ‘ a e me’a ‘ oku nau ha’isia ki aí! He ‘ikai ke tau toe foki ‘o mohe pe tō ki ha tu’unga kuo mole ‘etau manatú! He’ikai ‘ aupito te tau toe foki ki he tu’unga fakatu’utamaki pe fakafisi ke hoko ‘ o ‘ ikai ha toe ‘ amanaki pe ta’e’aonga! ‘Oku tau ‘ilo’i ko hai kitautolu!

‘Oku tau ‘ilo ‘a e me’a ‘oku fa’ele’i mai he taimi ni te ne fakatupu ha “fokotu’utu’u fo’ou ‘o e mamani” ‘a ia te ne faka’apa’apa’i tatau ‘a e fa’ahinga kotoa ‘o e tangata, ‘a ia te ne faka’apa’apa’i mo faka’apa’apa’i ‘a e fa’ahinga kotoa ‘o e tangata, ‘a ia te ne pukepuke ‘a e toputapu ‘o ‘etau fanau ke hoko ko ha mamani ‘e lava ke nau tupulaki ai ‘i he mo’ui lelei, kakato, mo e fiefia ‘a e tangata! Te tau fakata’e’aonga’i ‘a e “isms” ‘oku ne fakamamahi’i hotau sosaieti pea te tau ‘apasia ki he ngaahi founga kotoa pe ‘o e mo’ui ‘oku ne ma’u ‘a e palanite fakaofo ko ‘eni na’a tau taleniti’ia ai!

‘I he’eku fa’u ‘a e tohi mo’ui ko ‘eni ‘i he 4:30 ‘o e pongipongi ni, na’a ne fakatupu ‘a e “Laumalie lahi” ke u ‘a hake! ‘Oku ou lotua ke malu’i kimoutolu ‘e hoku ngaahi tokouá! ‘Oku ou lotua homou mālohí mo e loto vilitaki. ‘Oku mau ‘ilo’i kuo pau ke hoko ‘eni ko ha ta’u ‘e 4 ‘o e ngaue ‘i he frontlines ‘o hono fakatokanga’i pea toe lahi ange mo e ngaahi ta’u ‘i mui ‘i he ngaahi ‘ata! Hokohoko atu ho’omou fepoupouaki! Hokohoko atu ho’o fakama’a mo faka’aonga’i ho’o ngaahi me’afoaki! Hanganaki liliu fakalaumālie! Fakapapau’i ‘oku ke “tokanga’i kita”! ‘Io, ko kitautolu ‘a e “fanga kulii”. ‘Oku tau ‘ilo’i ‘a e fa’ahinga ‘o e tangata! ‘Io, kuo ui kitautolu ke tau “Tu’u Hake”! Lea hake! mo e “‘asi hake”! ‘Ofa ke ke ongo’i ‘a e ‘i ai ‘a e “Laumālie Lahí” ‘i ho laumālié ke ma’u ha fakahinohino, malu’i, mo ha me’akai ma’a ho ‘atamaí, sinó mo e laumālié! Ashé!  Ashé! ‘Ēmeni!!!

Nafasi Takatifu kwa Mikataba ya Mabadiliko

Tunaposimama pamoja leo, Jumamosi, Januari 18, 2025, siku mbili kabla ya felon mpya ya udanganyifu kuchukua madaraka kama rais wa nchi yetu, tunaanza tena safari ya kuhifadhi uadilifu wa kanuni ambazo Katiba yetu na mafundisho ya kisiasa ya Amerika ambayo yalifanya na inapaswa daima kutoa utakatifu wa maisha yetu na maisha ya watoto wetu! Tulikuwa kama raia wa nchi hii tuliahidi ubora wa asili wa maisha mazuri, ambayo yalijengwa katika uhuru ambao unalinda haki yetu ya uhuru wa kibinafsi na kutafuta furaha! Kwa wanawake imekuwa ni mapambano kwa sababu ya jinsia yetu katika nchi hii, kupigania haki hizo za usawa na umuhimu.

Daima imenishangaza kwamba kama Mungu wetu alivyotoa sifa ya kushikilia, kulea, na kuzaliwa ubinadamu katika tumbo letu, kwamba hatuhesabiwi kwa heshima ya juu na kupewa heshima tunayostahili! Sisi ni wabebaji wa roho za wanadamu. Inakwenda hata zaidi kuliko kile tunacho uwezo wa kimwili wa kufanya. Ni kuhusu kile tunachobeba katika uwezo wetu wa kiroho. Kwa maana unaona, mbegu maalum ilipandwa katika muundo wa mwanamke ambayo inatuita kuwa katika utambulisho wetu wa kimungu mwanadamu ambaye anapaswa kuendesha maisha yetu katika mtetemo ambao hutoa ufahamu wa haki dhidi ya uovu, wema dhidi ya uovu, huruma dhidi ya kutojali, na upendo dhidi ya chuki!

Tunashikilia kusudi la vipawa la sio tu kusawazisha mizani ya haki, lakini kuonyesha jinsi “Roho Mkuu” alivyokusudia sisi kama wanadamu kuwa katika ulimwengu huu na kwa kila mmoja. Kwa muda mrefu sana katika uwepo wetu wa kibinadamu sisi kama wanawake tulidanganywa kuamini kwamba tulikuwa wasio na maana na kwamba tulikuwa wa Mungu baada ya mawazo. Tuliwekewa masharti ya hali ya amnesia ili tusahau “lengo letu la kimungu, utambulisho wetu wa kimungu, na zawadi zetu zilikuwa nini”. Tulikuwa katika mpango wa “Roho Mkuu” kuwa  na nguvu! Tulipewa uwezo wa kushikilia amani, furaha, upendo, huruma, msamaha, na hekima ya angavu. Haya ni mambo ambayo sisi kama wanawake tunaweza kuzaliwa ambayo yalikusudiwa kuendeleza ubinadamu wetu na sayari yetu.

Sisi, leo tunapotembea katika mitaa ya nchi yetu, au kuomba majumbani mwetu, au kushikilia ufahamu kwamba sisi ni mawakala wa mabadiliko na kuanza kushikiliana, tumewezeshwa kuwa fahamu na walinzi wa ubinadamu wetu! Leo tunakumbuka wajibu wetu na tunawashikilia walinzi wa lango ambao wanajaribu kuzuia sauti zetu na haki za mateka – kuwajibika! Hatutarudi kulala au kuanguka katika hali ya amnesia! Kamwe hatutarudi kwenye utumwa au kujiuzulu wenyewe kuwa wasio na matumaini au wasiojiweza! Tunajua sisi ni nani! Tunajua kile kinachozaliwa sasa ambacho kitaunda “mfumo mpya wa ulimwengu” ambao utaheshimu wanadamu wote kwa usawa, ambao utaheshimu na kuheshimu wanadamu wote, ambao utashikilia utakatifu wa watoto wetu kama kipaumbele ili hii ni ulimwengu ambao wanaweza kustawi katika wanadamu wenye afya, wote, na wenye furaha! Tutaondoa “mawazo” ambayo yanaisumbua jamii yetu na tutakuwa na heshima kwa aina zote za maisha ambazo zinachukua sayari hii ya kushangaza tuliyopewa!

Ninapoandika barua hii ya moja kwa moja saa 4:30 asubuhi hii sababu “Roho Mkuu” aliniamsha! Ninaomba kwa ajili ya usalama wako dada zangu! Ninaomba kwa ajili ya nguvu na ujasiri wako. Tunajua hii italazimika kuwa miaka 4 ya kufanya kazi katika mstari wa mbele wa kujulikana na hata miaka zaidi nyuma ya pazia! Endeleeni kusaidiana! Endelea kusafisha na kutumia zawadi zako! Endelea kubadilika kiroho! Hakikisha unafanya “Kujitunza mwenyewe”! Ndio, sisi ni “wanyama wa kutazama”. Sisi ni ufahamu wa ubinadamu! Yes, we wake up! Ongea juu! na “Onyesha Up”! Naomba uhisi uwepo wa “Roho Mkuu” ukipitia roho yako kwa mwongozo, ulinzi, na lishe kwa akili yako, mwili, na roho! Ashé!  Ashé! Amina!!!!