Posted by: heart4kidsadvocacyforum | February 13, 2025

Tongan #108’Oku ou lea ‘aki pe ‘a e ngaahi fakamatala meia Peti #108-Ko Hono Fakaake ‘o e Mo’oní

Ngaahi Fakakaukau mei Hoku Laumālié ki Ho Lotó

‘I he pongipongi ni, kuo u a’u mai ki ha feitu’u ‘oku ou fakafisi ai ke fakatau ki he tohi fakahinohino ‘o kinautolu ‘oku nau fakatupu ‘a e moveuveu, puputu’u, pea ‘i he taimi ni mo e dismantling ‘o ‘etau ngaahi polokalama fakapule’anga hange ko e USAID, ‘e mamata mai ‘a e mamani ko e fonua ‘o e koloa mo e malohi na’a ne tautea’i ‘a e fanau mo e mate ‘a e kakai mahaki.  Kuo mau faka’ata homau le’o ke nau tangutu fakalongolongo lolotonga ia ‘oku hanga ‘e he ngaahi me’a fakapolitikale ko ‘eni ‘o fokotu’u mo fraudulently henchman liliu hotau fonua ke manuki’i.  Kuo mole hotau tu’unga falala’angá pea kuo tau mo’ulaloa ki he fulikivanu ‘o kinautolu ‘oku nau fafanga ‘enau holi koví ki he mālohí mo e koloá. 

Kuo nau fakahaa’i honau nima, pea ‘oku ‘ikai ke ‘i ai ha me’a ‘i he’enau ‘asenita, pe manava’ofa.  ‘Oku ou lava ‘o fanongo ki he pehe ‘e he’eku kui fefine ‘i he’ene lea faka-Samaika, “‘e hoko foki ‘eni”, ka ‘e hanga ‘e he faka’auha mo e kaiha’a ‘oku hoko ‘i he lolotonga ni, ‘o fokotu’u ‘etau liliu he’ene hoko fakalaumalie ‘o lahi ange ‘i he me’a ‘oku ou fakakaukau atu ki ai.  Ko ha taimi ia ke tau faka’aonga’i ai ‘a e feitu’u ‘oku tau ‘i ai mo fakakaukau ki he feitu’u ‘oku tau fie ma’u mo fie hoko ai ko ha pule’anga.  ‘Oku tau ma’u ha me’a’ofa kapau te tau faka’aonga’i lelei ia, ke fakafo’ou ‘etau mamahi’i fonua, ‘etau kau ‘i he mala’e fakapule’anga ke malu’i ‘a e ngaahi tefito’i mo’oni ‘o ‘etau Konisitutone, toe fokotu’utu’u ‘a e ngaahi Potungaue mo e ngaahi polokalama kotoa pe ‘oku nau poupou’i ‘etau founga mo’ui ‘aki ‘a e taumu’a ke fakalahi mo fokotu’utu’u ‘a e ngaahi kautaha ko ‘eni koe’uhi ke ‘oua na’a faka’auha pe takihala’i kinautolu ‘e ha taha pe ‘oku nofo ‘i he fale hinehina. 

Ko e kau memipa kitautolu ‘o e “sosaieti fakamamani lahi”, pea ko e me’a ‘oku tau fai mo e me’a ‘oku tau ngutu ‘oku ne uesia mo tokoni’i ‘a e tokotaha kotoa pe.  Ko e “tu’unga ia ‘e ono ‘o e mavahevahe”, ‘oku tau fehokotaki mo fefalala’aki.  Ko ia, ‘oku tau fie ma’u ‘etau ‘asenita, pea ‘oku fie ma’u ke tau fa’u ‘etau mape pe ‘atautolu ki he me’a te tau fakahaa’i mo actualize ko ‘etau visone ki he temokalati ‘oku tau tuku ki ai pea ‘i ai ‘etau taumu’a ke mandating.  ‘Oku ‘ikai kei hoko ‘etau temokalati ko ha ‘ahi’ahi ‘e lava ke fakatau pe takihala’i.  ‘Oku ‘i ai hotau fatongia ke “Tu’u Hake”, Lea Hake”, mo e “Fakaha” ke malu’i ‘etau founga mo’ui.  ‘Oku tau mamata ki ha “‘a hake”!  Ko e fehu’i, “te tau tali nai ‘a e “ui”?  ‘Oku ‘ikai ke ‘i ai ha’atau fili!

Manatu’i pe, ‘i he hiva ‘eku ngaahi kui ‘i he’enau fekumi ki he tau’ataina,-

“Kuo tau ha’u ‘i ha hala loloa, ‘Eiki, ‘i ha fononga loloa,

Kuo tau fuesia ha ngaahi kavenga ‘i he vela ‘o e ‘aho,

Ka ‘oku tau ‘ilo kuo fai ‘e he ‘Eikí ‘a e halá,

Kuo tau fononga mama’o mai, ‘Eiki, ‘i ha founga loloa.

‘Oku ou fanongo ki he’enau hiva – “

Kuo tau a’usia ‘eni ‘i he tui”

Falala ki he ‘Eikí,

Falala ki He’ene Folofola Mā’oni’oní,

Kuo te’eki ai ke ne ta’e-malava kitautolu.

Singin “‘Oi, ‘oi, ‘ikai lava ‘o tafoki,

Kuo tau a’usia ‘eni ‘i he tui.

Ko e ngaahi hiva ko ‘eni ko e poto ia na’a ne ‘omi hoku kakai mei he nofo popula ki he tau’ataina.  ‘Oku ou tu’u ‘i he ngaahi tala’ofa ko ‘eni ‘o ‘ilo’i kapau te u fai ‘eku tafa’aki, ‘e to’o ‘e he “Laumalie Lahi” ‘a e ve’eteka! 


Leave a comment

Categories