Posted by: heart4kidsadvocacyforum | February 18, 2025

Xhosa #9 Iingcebiso ezincinci zoomama nootata- Isithako #9

Abantwana lelona sipho sikhulu kuluntu.

Kuthatha ntoni yaye umele ube ngubani ukuze ukhonze abantwana njengomfundisi wabo?

Umele ube ngumntu onengqibelelo.

Thina njengabazali kunye nootitshala kufuneka sigcwele ngokusisiseko ukuba ngokuthembeka ngamazwi ethu kunye nezenzo zethu.  Abantwana banokufikelela kwi-portal evulekileyo evuselela amandla abo okuqonda ukuba ngubani na kwaye ngubani ongenakunyaniseka kunye nabo ngokukhawuleza.  Yindlela yokukhusela ukubakhusela ebantwini nakwiimeko ezinokubenzakalisa okanye zibenzakalise.  Lo mkhuba wokuba kwingqibelelo njengotitshala, wondla kuyo yonke into esiyenzayo eklasini, kwaye imibala yokuthungwa kunye nelaphu lobudlelwane esinako nomntwana ngamnye.  Sikwimvelo yethu ye-humanistic, sitsaleleke kumntwana ngamnye ngendlela eyazi okanye engazi, edla ngokwahluka kumntwana omnye ukuya komnye.  Siphendula kubantwana, njengoko sisenza nabantu abadala, ngokuhambelana nenethiwekhi yethu yangaphakathi yengqondo yokukhetha kunye nentsimi yokudibanisa esinokuzifanisa nayo.

 Andiqondi ukuba oku kubalulekile kubudlelwane bethu babantu abadala njengoko kubalulekile kubudlelwane bethu nabantwana.  Ngabantu abadala sisebenza ngokusebenzisa i-dynamics yobudlelwane kwindawo yokudlala enobulungisa ngakumbi.  Nangona kunjalo, xa sibandakanyeka kubudlelwane nabantwana impembelelo yethu kunye neenkathazo zokuziphatha kwethu kunye nabo ziyi-tenuous ngakumbi kwaye zifakwe kwi-psyche yabo.  Ngokwenene kuthatha amava omnye kuphela ukuba singabi nengqibelelo kunye nabo ukuze bavale loo mthambo wonxibelelwano kunye nobudlelwane nathi.  Abazali nootitshala abanalo ithuba lokuthatha ithuba lokuba umntwana okanye umfundi wabo angabandakanyeki kubo.  Ezi emva kwazo zonke ubudlelwane obubalulekileyo.  Emva kokuba ukuthembana kuphukile, kuthatha umsebenzi omkhulu ukuzama ukufumana kwakhona loo ntembeko kunye nokuphilisa olo lwalamano. 

Kuthiwa kwezinye iinkcubeko ukuba –”Abazali yi-guru yokuqala ebomini bomntwana wabo kwaye utitshala wabo ngowesibini”.  Kuthetha ukuba utitshala unamandla okuba ngumntu wesibini obaluleke kakhulu ebomini bomntwana.  Olu luxanduva olukhulu kunye nokuzinikela. Oku kuthetha ukuba thina njengabazali nabafundisi-ntsapho abaqeqeshayo, abacebisayo, nabakwizikhundla zokuba ngumphathi okhawulezileyo wotitshala, asinaxanduva lokuba nathi sibe nengqibelelo kuphela, kodwa kufuneka siphendulwe ngokubeka ootitshala eklasini nabantwana abanokunyaniseka ngokunyanisekileyo ngomsebenzi wabo nabantwana abakhonzayo. 

Ihlabathi namhlanje lingenanto yabantu abaninzi, iziganeko, kunye neemeko apho ingqibelelo ixabiso, kodwa xa kuziwa kubantwana bethu, asiyi kunyamezela nabani na okanye nayiphi na imeko-bume ekhuthaza nantoni na engenangcambu kwaye ibonakalisa “INGQIBELELO”. 


Leave a comment

Categories