Heart4kidsadvocacyforum's Blog

Na cava e gadrevi kei cei o iko mo qaravi ira kina na gone me nodra qasenivuli?

E dodonu mo dau veikauwaitaki.

Empathy- E vakamacalataki me rawa ni kila ka wasea na veika e vakila, vakasama, se veika e sotava e dua tale na tamata.  E okati kina na nomu biuti iko ena nona itutu e dua tale ena vakasama kei na vakasama.  E tolu na mataqali veikauwaitaki:

1. Cognitive Empathy- Kila na nona rai se vakasama e dua tale.
2. Emotional (Affective) Empathy- Vakila na ka e vakila tiko e dua tale.
3. Compassionate Empathy- Cakava na ka mo vukea e dua e yavutaki ena nomu kila na veika era vakila.

Na veikauwaitaki e vukea na vaqaqacotaki ni veimaliwai, vakatorocaketaka na veitaratara, ka vakauqeta na yalovinaka.  Oqo e vakaibalebale vinaka ni veikauwaitaki e dua na tiki bibi ni veika e gadreva e dua na qasenivuli me tiki ni nona ivakarau ni veimaliwai kei na veimaliwai kei ira na luveda. 

Eda vinakata me da kila ni rawa ni da vakararavi vua na qasenivuli ni luveda me yalomatua ka kila na veika e yaco tiko ena nona vuli na luveda kei na nona tiko vinaka sara mada ga na luveda.  Eda vinakata me da kila ni ra sa qaravi tiko na yalodra na gone ka ra vakila ni rawa ni ra nuitaka na nodra qasenivuli me dua na dauveisusu ka tu me taqomaka na nodra tiko vinaka sega walega vakayago, ia vakayalo.  Oqo na vuna e bibi kina vei ira na qasenivuli me ra kila se o cei na gone yadua.  Au sega ni tukuna tiko na kena kilai walega na yaca ni dua na gone, ia me vulici ka vakadikevi ira na gone yadua me kilai kina na ituvaki vakayalo ni dua na gone.  E dodonu me da veimaliwai kei ira na gone mai na yalodra ka kena ibalebale me da rawai vakalevu cake ena nodra vakatarai ira na gone me ra veimaliwai kei keda mai na noda ituvaki vakayalo.  Era raici keda!  Eda raici ira beka?

 Sa cakacaka!  Oqo e dua na vakayagataki ni gauna kei na kaukauwa, ka sega ni rawarawa ni da vakasamataka na iwiliwili ni gone e dodonu me ra qarava ka soli itukutuku vei ira na noda qasenivuli.  E dodonu me da vakasamataka tale na ivakarau kei na ituvatuva ni kena vakarautaki e dua na ivakarau ni vuli ka na tokoni ira vakalevu cake na luveda kei ira na qasenivuli ni luveda.  Era gadreva e dua na ivakarau ni veitokoni ka na solia na vanua kei na gauna vei ira na qasenivuli kei ira na gone me ra vakatorocaketaka na veimaliwai ka vakaitavi ena sala me taleitaki kina na vuli kei na tubu.  E rawa ni da tokoni ira na luveda kei ira na nodra qasenivuli ena ilakolako oqo ni vuli ena nodra bula na luveda.  Mo dua na tamata dau veikauwaitaki ena ivakarau ni nomu veimaliwai kei ira na gone, ena tara cake na nomu rawa ni dolavi vei ira tale eso ena nomu bula me ra ciqoma na noda isolisoli ni veikauwaitaki kei na yalololoma kei na veikauwaitaki ena nodra bula na tani. 

Nanuma tiko-O ira na gone era tiko ena vanua digitaki ni uto ka tadola ka rawai vei ira na tamata kei na veika era sotava.  Dau nanuma tiko oqo ni ko veimaliwai kei ira na gone o qarava.