Posted by: heart4kidsadvocacyforum | April 26, 2025

Tongan-‘Aho 16 Ko e Saame Uofulu ma Tolu

Tusite- ‘Aho 16: Ko e mo’oni ‘e muimui ‘iate au ‘a e angalelei mo e ‘alo’ofa ‘i he ngaahi ‘aho kotoa pe ‘o ‘eku mo’ui: (Tapuaki)

‘Oku ‘i ai hatau tokolahi ‘ oku ‘i ai hatau to’onga ‘oku fakahoko ‘o fakafou ‘i he’etau ngaahi ouau fakalotu mo fakafonua, ke faitapuekina ‘a e mo’ui fo’ou ‘a ha ki’i valevale.  ‘Oku ou lau ma’u pe ‘eni ko ha founga ki he famili mo e tui fakalotu, pe ko ha kolo fakamatakali, ke ‘oua na’a ngata pe ‘i hono talitali lelei ‘o e laumalie fo’ou, ka ke nau ongo’i ha’isia ke tataki, malu’i, mo lehilehi’i ‘a e laumalie ko ia mei hono fa’ele’i mai ki he’enau hiki ki he maama fakalangi.  Ko ha fakalakalaka ia ‘i he ‘aho kotoa pe ‘o e ngaahi me’a ‘oku a’usia ‘e he laumalie ko ia ‘i he mamani.  ‘Oku ou ongo’i fiemalie mo malu ma’u pe ‘i hoku “laumalie” ‘i he taimi ‘oku ou ‘ilo’i ai kuo fakahoko ‘a e ouau ko ‘eni ‘o hono tapuaki’i ‘o e valevale ‘i he mo’ui ‘a ha ki’i tamasi’i. 

Ko ha founga foki ia ‘o e fakamalo ki he “Laumalie Lahi” pe ko e me’a ‘oku fenapasi mo e tui ‘a e famili ko ia, ‘i he me’a’ofa ‘o e mo’ui ‘a e ki’i tamasi’i ko ia.  ‘Oku mahu’inga ‘a e hounga’ia ‘i he tapuaki ‘o e mo’ui ‘i hotau va fetu’utaki mo e fanau ko ia.  ‘Oku ne fokotu’u ‘a e tu’unga ki he va fetu’utaki ‘a e fanau ko ia mo honau mahu’inga fakatautaha ‘a ia ‘oku ha ‘i he’enau faka’apa’apa’i kita. ‘Oku totonu ke tau fefaka’anaua ke a’usia ‘e he tokotaha kotoa pe ha mo’ui monu’ia ‘o e lelei, ‘alo’ofa, manava’ofa, ‘ofa mo e melino.  Ko e ngaahi tapuaki ko ‘eni ko ha ngaahi konga ia ‘o ‘etau totonu ke fanau’i.  Ko ha me’a’ofa ke ‘a’eva ‘i he mo’ui ‘o ongo’i ‘a e ngaahi founga mo e ngaahi taimi lahi kuo tapuekina ai koe. 

‘I he’etau kei iki, ‘oku tau ngaue faivelenga pe, ‘o ‘ikai ke tau ‘ilo’i hono ‘uhinga pe ko hono ‘uhinga, ‘o ngaue ‘i he malumalu ‘o e malu’i ‘o e ngaahi tapuaki ‘oku ne ‘ufi’ufi ‘etau mo’ui.  ‘Oku ou tui ko e taimi ‘oku ‘ilo’i ai ‘e he matu’a, kau memipa ‘o e famili, mo e kolo vaofi ‘oku fengaue’aki mo ha fanau, ‘a e ngaahi tapuaki ‘i he’enau mo’ui, mo fakahaa’i ‘a e founga ‘oku tokoni’i ai ‘e he ngaahi tapuaki ko ia ‘enau mo’ui, ‘oku tau fakahoko ai hotau fatongia kiate kinautolu. 

“Lau ho ngaahi tapuaki, fakahingoa tahataha kinautolu. Lau ho ngaahi tapuaki, vakai ki he me’a kuo fai ‘e he “Laumalie Ma’ongo’onga.”  Lau ho ngaahi tapuaki, fakahingoa tahataha kinautolu. Lau ho ngaahi tapuaki lahi, vakai ki he tapuekina ho’o mo’ui.” 


Leave a comment

Categories