Posted by: heart4kidsadvocacyforum | June 11, 2025

Tongan-Fanga ki’i tokoni iiki ma’a e ngaahi fa’ee mo e tamai- Ingredient #19

Ko e fanau ‘a e me’a’ofa ma’ongo’onga taha ki he fa’ahinga ‘o e tangata.

Ko e ha e me’a ‘oku fie ma’u pea ko hai koe kuo pau ke ke hoko ko ‘enau faiako ki he fanau?

Kuo pau ke ‘oua na’a ke fakamaau ka ‘ikai, kuo ke tapuni ‘a e matapa ki he fetalanoa’aki mo e fetu’utaki.

‘I hotau tu’unga fakaetangata ‘oku fu’u faingata’a ke faka’ehi’ehi mei he fakamaau mo e filifilimanako ‘i he’etau fakakaukau ‘oku tau ‘ilo’i mo ta’e’ilo’i.  He ‘ikai ke tau lava ‘o fokotu’u mo pukepuke ha va fetu’utaki mo e fanau kapau te tau tuku ‘a e filifilimanako, tomu’a fakakaukau’i, ‘osi fakafanongo, pea fakapapau’i ‘etau fakakaukau ke ta’ofi mo veteki ‘etau malava ke fetu’utaki lelei mo e fanau ‘oku tau tokoni’i.  Kapau ‘oku ongo’i ‘e he fanau ‘oku ke tapuni pea ‘oku ‘ikai ke mau fakafanongo fakamatoato kiate kinautolu pea te nau lava ‘o falala atu te ke tau’ataina, fetu’utaki, pea ‘i ho’o tali totonu kiate kinautolu, te nau ta’ofi kinautolu. 

‘I he taimi ‘oku ma’u ai ‘e he fanau ha tokotaha lahi ‘oku ‘ikai ke nau lava ‘o faka’au ‘enau ngaahi ongo mo e ngaahi me’a ‘oku nau hoha’a ki ai, ‘oku ‘ikai ke nau falala kiate kinautolu pea ‘i ho’o hoko ko ha faiako, ‘oku mole meiate koe ha va fetu’utaki mahu’inga mo faka’ofo’ofa, makehe mei he faingamalie ke lava ‘o ako’i mo fakahinohino’i ‘a e tamasi’i ko ia.  ‘Oku hanga ‘e he fetu’utaki ‘oku faka’apa’apa mo ongo’ingofua ‘o langaki ‘a e fefalala’aki mo ha founga fetu’utaki ‘i he ongo tafa’aki.  ‘Oku tau mo’ua ki he fanau ‘oku tau tokoni’i ‘i hotau lokiako ke fakahaa’i ‘a e angatonu mo e manava’ofa ‘i hotau va fetu’utaki mo kinautolu.  Ko kitautolu ‘oku tau ako’i ‘a e ngaahi ‘ulungaanga mo e mahu’inga ke tau falala’anga mo faitotonu ‘i hotau va fetu’utaki. 

 ‘Oku nau fu’u tokanga mo ongo’ingofua ‘a e me’a ‘oku hoko ‘i honau ‘atakai pea mo ‘etau ngaahi fengaue’aki mo kinautolu.  ‘Oku nau sio ki he me’a kotoa pe ‘oku hoko ‘i he loki ako.  ‘Oku nau fanongo ki he me’a kotoa pe ‘oku lea ‘aki ‘i he loki ako.  ‘Oku nau ongo’i ‘a e tetetete ‘oku ne ‘ufi’ufi ‘a e ‘atakai ‘o e loki ako.  Kuo pau ke ke mo’oni ki he fanau koe’uhi he ‘oku nau ‘ilo’i pe ‘oku ke mo’oni pe ‘ikai.  Ko e fetu’utaki mo e fanau ‘i homou loki ako ko e fakava’e ia ‘o ho’omou va fetu’utaki mo kinautolu pea ko e founga mahu’inga ia ‘o e faiako.  Kapau ‘oku ‘i ai ha tonounou ‘i ho’o malava ke fetu’utaki mo fetu’utaki mo e fanau koe’uhi ko ho’o fakahehema ke to ki ha tauhele ‘o hono tuku ho’o filifilimanako mo e ‘ikai ke ke lava ‘o fakamaau, ko ha tafa’aki mamafa ‘eni ‘o e fakalakalaka ho ‘ulungaanga ke fokotu’u ha taumu’a ke ngaue ki ai.  ‘Oku totonu ke ma’u ‘e he fanau ‘a e lelei taha ‘o ho tu’unga mo e tu’unga ‘oku ke malava ke a’usia. 


Leave a comment

Categories