Posted by: heart4kidsadvocacyforum | January 10, 2026

Swahili-Mazungumzo Kichwani Mwangu- #5-UBUNTA

Kushikilia ulimwengu pamoja sio jukumu lao

Wakati “Roho” anazungumza mimi “husikiliza na kufanya”!

Watoto hawalelewi na wazazi pekee

lazima wafufuzwe katika muktadha kuwa kipaumbele kwa ubinadamu. 

Ubunta ni thamani takatifu ambayo imekita mizizi kitamaduni katika utamaduni wa Xhosa pamoja na mila zingine za Kusini mwa Afrika.  Inabeba kiini kitakatifu ambacho kinaonyeshwa kiroho, kimaadili, na maana ya jamii. Ubunta- “Mimi ni kwa sababu sisi ni”.  Ubunta inaonyesha imani kwamba ubinadamu wa mtu hauwezi kutenganishwa na ubinadamu wa wengine.  Utambulisho wetu, utu, na kusudi huundwa kupitia uhusiano, sio kutengwa. Ubunta katika Xhosa inaweza kufupishwa kama-

“Umnta ngumntu ngabunta”- “Mtu ni mtu kupitia watu wengine”. Hii sio sitiari- ni njia ya kuishi.  Maadili ya msingi ya Ubunta ni maadili ambayo tunaweza kujitambulisha nayo na ambayo ni muhimu kwetu kuzingatia sasa zaidi kuliko hapo awali.  Tunatazama wakati wote, kwa wakati halisi, uharibifu wa ustaarabu wetu na viumbe wetu walio hatarini zaidi- watoto wetu- ambao wanajaribu kuishikilia pamoja wakati tunaonekana kusimama tukipooza kwa kutoamini na tunashughulikia kile tunachohitaji kufanya ili kuzuia athari za ujenzi huu wa jamii yetu. 

Maadili haya ya msingi ni yapi?  Maadili haya ya msingi ni –

Kutegemeana

Huruma na huruma

Utu wa Binadamu

Haki ya kurejesha

Dhana hii ya Kutegemeana inatupa nini.? Inatuamsha kwa ukweli kwamba tupo kwa sababu jamii ipo.  Ustawi wa mtu binafsi hauwezekani bila ustawi wa pamoja.

Dhana hii ya huruma na huruma inatupa nini?  Inaamsha ndani yetu ukweli kwamba kwa

kumdhuru mwingine ni kujipunguza mwenyewe.  Kutunza mwingine ni kurejesha nzima.

Dhana hii ya utu wa binadamu inatupa nini?  Inasisitiza ndani yetu kwamba kila mtu hubeba thamani ya ndani na bila kujali umri, hadhi, uwezo, au jukumu.

Kwa nini haki ya kurejesha ni muhimu kama thamani ambayo tunahitaji kuwa makini katika kutekeleza katika ubinadamu wetu?  Haki ya Kurejesha ni thamani muhimu ya kuzingatia kwa sababu “Ubuntu inatanguliza uponyaji juu ya adhabu, upatanisho juu ya kulipiza kisasi.

Tuna mengi ya kuzingatia jinsi tutakavyokabiliana na machafuko haya na machafuko ambayo yanaendelezwa juu ya ustawi wa ubinadamu na haswa watoto wetu ambao watarithi sayari hii.  Tutalazimika kuamua jinsi tunaweza kutekeleza maadili haya katika kujenga upya maisha yetu baada ya ufahamu wa mtetemo kuhamia kwenye ndege ya juu ya kuwepo na tunaanza kutafuta ukweli, kupata ukweli, na kusimama kwa msingi katika “Ukweli”.  Itabidi tupate fahamu zetu kama pamoja.  Itabidi tuanze na uponyaji katika familia zetu.  Itabidi tuanze kuingiza maadili haya ya thamani kwa watoto wetu.  Tutalazimika kuonyesha maadili haya katika shughuli zetu za kila siku na kila mmoja. Hii inapaswa kuwa kampeni katika kiwango cha ulimwengu.  Tunahitaji kuanzisha jamii ambapo tunaweza kuanza kuzungumza juu ya kile tunachotaka sisi wenyewe, familia zetu, jamii zetu, nchi yetu na ulimwengu kwa sababu haijalishi jinsi tunavyotengwa kwa utaratibu sisi ni “Raia wa Ulimwengu” na hatuko peke yetu katika “Vita vya Kiroho” ambavyo vitatufanya tuamini kuwa sisi sio “sehemu ya kushikilia”.  Kwa hivyo wacha “Kazi ianze”.


Leave a comment

Categories