Heart4kidsadvocacyforum's Blog

ንዓለም ብሓድነት ምሓዝ ሓላፍነቶም ኣይኰነን

“መንፈስ” ኪዛረብ ከሎ “ስምዑን ግበሩን”!

ቈልዑ ብወለዶም ጥራይ ኣይዓብዩን እዮም

ንደቂ ሰብ ቀዳምነት ንምሃብ ኣብ ከባቢኡ ኺለዓል ኣለዎ። 

ኡቡንታ ኣብ ባህሊ ቾሳን ኣብ ካልእ ልምድታት ደቡብ ኣፍሪቃን ሱር ዝሰደደ ቅዱስ ዋጋ እዩ።  ብመንፈሳውን ስነ-ምግባራውን ሓባራዊ ትርጕምን ዚግለጽ ቅዱስ ባህርይ ኣለዎ። ኡቡንታ- “ኣነ ስለ ዝዀንና ኢየ”።  ኡቡንታ ሰብኣውነት ሓደ ሰብ ካብ ሰብኣውነት ካልኦት ዘይፍለ ምዃኑ ይኣምን።  መንነትናን ክብረትናን ዕላማናን ብንበይንና ዘይኰነስ ብርክብና እዩ ዚፍጠር። ኡቡንታ ኣብ ቾሳ ከምዚ ኺበሃል ይከኣል እዩ –

“Umnta ngumntu ngabunta”- “ሰብ ብኻልኦት ሰባት ኣቢሉ ሰብ እዩ”። እዚ ምሳልያዊ ኣይኰነን – ኣነባብራ እዩ።  መሰረታዊ ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት ኡቡንታ ከነለልዮ እንኽእል ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት እዩ ፣ እዚ ኸኣ ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ኽንስዕቦ ዘሎና ኣገዳሲ እዩ።  ምሉእ ግዜን ኣብ ናይ ሓቂ ግዜን ጥፍኣት ስልጣነናን እቶም ኣዝዮም ተኣፈፍቲ ፍጡራትናን – ደቅናን – ብዘይምእማን ልሙስ ደው ኢልና እናመሰልና ነቲ ኣብ ሕብረተሰብና ዘሎ ምብልሻው ዘስዕቦ ጎናዊ ሳዕቤናት ንምክልኻል እንታይ ክንገብር ከም ዘሎና እናዓየና ይኸይድ ኣሎ። 

እዚ መሰረታዊ ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት እንታይ እዩ?  እዞም መሰረታዊ ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት እዚኣቶም –

ንሓድሕዱ ዚምርኰስ

ርሕራሐን ድንጋጽን

ሰብኣዊ ኽብረት

ናይ ምሕዳስ ፍትሒ

እዚ ንሓድሕዱ ዚምርኰስ ሓሳብ እንታይ እዩ ዚህበና? እቲ ማሕበረሰብ ስለ ዘሎ ከም ህላወና ንሓቂ የበራብረና።  ብዘይ ሓባራዊ ድሕንነት ናይ ውልቀ-ሰብ ድሕንነት ዘይከኣል እዩ።

እዚ ርሕራሐን ድንጋጽን ዚብል ሓሳብ እንታይ እዩ ዚህበና ?  ኣብ ውሽጥና ዘሎ ሓቂ የበራብረና

ካልእ ሰብ ምጕዳእ ንገዛእ ርእስኻ ምንካይ እዩ።  ንኻልእ ምክንኻን ማለት ንብምሉኡ ምምላስ ማለት እዩ።

እዚ ብዛዕባ ሰብኣዊ ኽብረት ዚገልጽ ሓሳብ እንታይ እዩ ዚህበና ?  ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዕድመ ደረጃ ክእለት ወይ ግደ ብዘየገድስ ውሽጣዊ ዋጋ ኸም ዘለዎ ይሰርጽ።

ናይ ምሕዳስ ፍትሒ ኣብ ሰብነትና ንጡፋት ክንከውን ዘሎና ዋጋ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ?  “ኡቡንቱ ካብ መቕጻዕቲ ንምሕዋይ ዕርቂ ድማ ካብ ሕነ ምፍዳይ ቀዳምነት ይህብ።

ነዚ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰብ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ደቅና ብፍላይ ከኣ ነዛ ፕላኔት እዚኣ ዚወርሱ ዘለዉ ህውከትን ሕንፍሽፍሽን ብኸመይ ከም እንዋጽኣሉ ኣብ ግምት ከነእቱ ዘሎና ብዙሕ ነገራት ኣሎ።  እቲ ምንቅጥቃጥ ሕልና ናብ ዝለዓለ ደረጃ ህላወ ምስ ገዓዘ እሞ ሓቂ ምድላይን ሓቂ ምርካብን ኣብ “ሓቂ” ተመስሪትና ደው ክንብልን ምስ ጀመርና ነዚ ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት እዚ ብኸመይ ኣብ ምህናጽ ህይወትና እንደገና ኽንትግብሮ ኸም እንኽእል ክንውስን ኣሎና።  ከም ሓባራዊ ደረጃ ናብ ኣእምሮና ኽንምለስ ኣሎና።  ኣብ ስድራ ቤትና ብምሕዋይ ክንጅምር ኣሎና።  ነዚ ኽቡር ስነ – ምግባራዊ ስርዓታት እዚ ኣብ ደቅና ኽንሰርጾ ኣሎና ።  ነዚ ስነ-ምግባራዊ ስርዓታት እዚ ኣብ መዓልታዊ ርክባትና ከነንጸባርቖ ኣሎና። እዚ ኣብ ዓለምለኻዊ ደረጃ ዝካየድ ዘሎ ወፈራ ክኸውን ኣለዎ።  ብዛዕባ ገዛእ ርእስና ንስድራቤትና ንማሕበረሰብና ንሃገርናን ንዓለምን እንታይ ከም እንደሊ ክንዘራረብ እንጅምረሉ ማሕበረሰብ ክንጅምር ኣሎና ምኽንያቱ ብስርዓት ተገሊልና ዘለና ብዘየገድስ “ዓለምለኻዊ ዜጋታት” ኢና ኣብዚ “መንፈሳዊ ውግእ” በይንና ኣይኰንናን እዚ ድማ “ክፍሊ እቲ መቈጻጸሪ” ከም ዘይኰንና ንኽንኣምን ይገብረና።  ስለዚ እቲ “ስራሕ ይጅምር”።