Posted by: heart4kidsadvocacyforum | January 10, 2026

Yoruba-Ibaraẹnisọrọ Lori Ori Mi – # 5 – UBUNTA

Lati mu aiye papọ kii ṣe ojuṣe wọn

Nigbati “Ẹmi” ba sọrọ, Mo “gbọ ati ṣe”!

Kì í ṣe àwọn òbí nìkan ni wọ́n máa ń tọ́ àwọn ọmọ dàgbà

wọn gbọdọ wa ni dide ni ipo lati jẹ pataki si eniyan. 

Ubunta jẹ iye mimọ ti o jinlẹ jinlẹ ninu aṣa Xhosa ati awọn aṣa Gusu Afirika miiran.  O ni itumọ mimọ ti o ṣe afihan ni ẹmi, aṣa, ati itumọ ti agbegbe. Ubunta- “Mo wa nitori awa ni”.  Ubunta ṣe afihan igbagbọ pe eniyan eniyan ko ni iyasọtọ lati eda eniyan ti awọn miiran.  Idanimọ wa, iyi ati idi wa ni a ṣẹda nipasẹ ibatan, kii ṣe ipinya. Ïîõîåå íà ýòîò ñ÷ ̧ò ïîõîèé íà ýòîò ñ÷åò…

“Umnta ngumntu ngabunta”- “Eniyan jẹ eniyan nipasẹ awọn eniyan miiran”. Eyi kii ṣe metaphorical- o jẹ ọna igbesi aye.  Awọn iye pataki ti Ubunta jẹ awọn iye ti a le ṣe idanimọ pẹlu ati pe o ṣe pataki fun wa lati faramọ bayi diẹ sii ju igbagbogbo lọ.  A n wo ni kikun akoko, ni akoko gidi, iparun ti ọlaju wa ati awọn eeyan wa ti o ni ipalara julọ – awọn ọmọ wa – ti o n gbiyanju lati mu u papọ lakoko ti a dabi ẹni pe a duro paralyzed ni aigbagbọ ati pe a n ṣe ilana ohun ti a nilo lati ṣe lati ṣe idiwọ awọn ipa ẹgbẹ ti ibajẹ yii ti awujọ wa. 

Kini awọn iye pataki wọnyi?  Awọn iye pataki wọnyi ni –

Ibaraẹnisọrọ

Àánú àti Ìmọ̀lára

Iyì Eda Ènìyàn

Idajọ Idajọ Atunṣe

Kini imọran yii ti Interdependance fun wa? O ti wa ni ti o  Ilera ti ara ẹni ko ṣee ṣe laisi ilera apapọ.

Kini imọran yii ti aanu ati aanu fun wa?  O ji ninu wa ni otitọ ti o ba ti

Ṣe ipalara fun ẹlomiran ni lati dinku ara rẹ.  Lati ṣe abojuto ẹlomiran ni lati mu ohun gbogbo pada.

Kini imọran yii ti iyi eniyan fun wa?  O ṣe afihan wa pe gbogbo eniyan ni iye inu ati laibikita ọjọ-ori, ipo, agbara, tabi ipa.

Kini idi ti idajọ idajọ pada ṣe pataki bi iye ti a nilo lati wa ni itara ni ṣiṣe ninu eda eniyan wa?  Idajọ Idapada jẹ iye pataki lati sọ nitori “Ubuntu ṣaju imularada lori ijiya, ilaja lori ẹsan.

A ni ọpọlọpọ lati ṣe akiyesi bi a ṣe le ṣe pẹlu rudurudu ati rudurudu yii ti a n tẹsiwaju lori ilera eniyan ati paapaa awọn ọmọ wa ti yoo jogun aye yii.  A yoo ni lati pinnu bi a ṣe le ṣe imuse awọn iye wọnyi ni atunkọ awọn igbesi aye wa lẹhin ti imọ-jinlẹ gbigbọn gbe si ọkọ ofurufu ti o ga julọ ti igbesi aye ati pe a bẹrẹ lati wa otitọ, wa otitọ, ati duro ni ipilẹ ni “Otitọ”.  A yoo ni lati wa si ori wa bi ẹgbẹ kan.  O yẹ ki o bẹrẹ pẹlu imularada ninu awọn idile wa.  A yoo ni lati bẹrẹ lati kọ awọn iye iyebiye wọnyi sinu awọn ọmọ wa.  A yoo ni lati ṣe afihan awọn iye wọnyi ninu awọn ibaraẹnisọrọ ojoojumọ wa pẹlu ara wa. Eyi gbọdọ jẹ ipolongo ni ipele agbaye.  A nilo lati bẹrẹ awọn agbegbe nibiti a le bẹrẹ lati sọrọ lori ohun ti a fẹ fun ara wa, awọn idile wa, awọn agbegbe wa, orilẹ-ede wa ati agbaye nitori laibikita bawo ni a ṣe ya sọtọ a jẹ “Awọn ara ilu Agbaye” ati pe awa kii ṣe nikan ni “Ogun Ẹmi” yii ti yoo jẹ ki a gbagbọ pe a kii ṣe “apakan ti idaduro”.  Nitorinaa jẹ ki “Iṣẹ bẹrẹ”.


Leave a comment

Categories